634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununda değişiklik yapan 7327 sayılı Kanun, 19.06.2021 tarih 31516 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda Yapı Kullanma İzin Belgesi düzenlenen tüm yapıların cins değişikliği işlemleri resen yapılmaktadır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nce, anılan kanun kapsamında yapılacak olan resen cins değişikliği işlemlerine dair ilgi (a) 2021/2 sayılı genelge yayınlanmıştır.
Bu kapsamda yapı kullanma iznin belgesini düzenleyecek idarelerce binanın; ruhsat ve eklerine, plan ve projelerine uygun olarak yapıldığının ve herhangi bir sınır tecavüzünün bulunmadığının tespiti ile Yapı Kullanma İzin Belgesi verilmesinin sorumluluğu, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. ve 3. maddesi ile 3194 sayılı Kanunun 26., 28. ve 30. Maddeleri kapsamında ilgili idarelerine aittir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün sorumluluğu yapı kullanma izin belgesine ve yapı aplikasyon projesine uygun tescil edilmesi ile sınırlı olduğundan ilgili idarelerin düzenledikleri belgeler yönüyle sorumlulukları doğmaması için belgelerin sıhhati hususuna ayrıca hassasiyet göstermeleri gerekmektedir.
Aynı zamanda, 7327 sayılı Kanun kapsamında Harçlar Kanununda yapılan değişiklikle, Harçlar Kanununa ekli ilgi (b), (4) sayılı tarifenin “I-Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün 13/a fıkrasında yer alan cins tashihi harçlarının, belediyelerce yapı kullanma izin harcı ile birlikte makbuz karşılığı peşin olarak tahsil edilmesi sağlanmıştır. Bu değişikliklerle ilgili olarak 88 seri No.lu HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ ile açıklama ve düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre belediyeler tarafından peşin olarak tahsil olunan cins tashihi harçları, bir örneği Tebliğin ekinde yer alan “Belediyelerce Tahsil Edilen Cins Tashihi Harcına İlişkin Bildirim” ile belediyenin muhtasar yönünden bağlı olduğu vergi dairesine/mal müdürlüğüne, tahsil edildiği günün akşamına kadar bildirilip ödenecektir. Cins tashihi harçlarını tahsil eden belediyeler, “Belediyelerce Tahsil Edilen Cins Tashihi Harcına İlişkin Bildirim”i elektronik ortamda göndermek zorundadırlar. Cins tashihi harcının tamamını almadan işlem yapan belediye görevlileri ve harcın tahsiline yetkili idareler, harcın ödenmesinden mükelleflerle birlikte müteselsilen sorumludur.
Yapı kullanım izninin belediyeler dışında valilikler ve diğer kurum/kuruluşlarca verildiği durumlarda, cins tashihi harçlarının vergi dairelerince tahsiline 14.03.2009 tarihli ve 27169 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 59)’nde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde devam edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda; resen cins değişikliği işlemlerinde; ilgi (b) 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifesinin 13/a hükmü uygulamasının Yapı Kullanım İzin Belgesinin verilmesi aşamasında belediyesince 88 seri nolu genel tebliği kapsamında ödenmesinin sağlanması gerekmekte olup harcın ödenmiş olması halinde Yapı Kullanma İzin Belgesinin düzenlenmesi gerekmekte, Yapı Kullanım İzin Belgesinin “Diğer Hususlar” bölümünde harcın ödenmiş olduğuna dair bildirimin bulunması, tebliğin 3/(8) hükmünün doğru işletilmesi açısından önem arz etmektedir.