İmar planı bulunan bir sahada, Devlet Su İşleri (DSİ) uygunluk görüşü ve belediye/il encümeni kararı ibraz edilerek, tescil harici dere yatağından müstakil bir taşınmazın ihdas edilmesi ve Hazine adına tescili talebi kadastro mevzuatınca karşılanma esasları nelerdir? sorusuna verilen cevaba katılır mısınız.
Onaylanan Yanıt
Sorunuza ek belge içeriğini buraya bırakalım önce:
Soru:
İmar planı bulunan bir sahada, Devlet Su İşleri (DSİ) uygunluk görüşü ve belediye/il encümeni kararı ibraz edilerek, tescil harici dere yatağından müstakil bir taşınmazın ihdas edilmesi ve Hazine adına tescili talebi kadastro mevzuatı uyarınca karşılanabilir mi?
Dayanak Hükmü: İmar uygulaması işlemlerinde yol ve/veya dereden ihdas varsa ilgili idare tarafından ilgili kurumun görüşü alınarak encümen kararında açıkça belirtilir. Parselasyon planlarının yapımında yoldan veya dereden ihdas işlemleri gerekmesi halinde bunların kontrol ve tescili parselasyon planlarıyla birlikte yapılır. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 25, Fıkra 6).
Teknik Açıklama: İmar planı sınırları içerisinde kalan dere yatakları, planın getirdiği kullanım amacına (yol, yeşil alan, konut vb.) tabi olur ve kadastral dere vasfını yitirmiş tescil harici alan olarak değerlendirilmelidir. Bu alanların ihdası için ilgili idarenin encümen kararı alması ve DSİ'den derenin artık aktif akış yatağı olmadığına dair teknik uygunluk görüşü alması şarttır. İmar uygulaması kapsamında yürütülen bu işlemlerde, tescilsiz alanın plana uygun olarak ihdas edilebileceği fenni raporlarla desteklenmelidir.
Dayanak Hükmü: Arazi ve arsa düzenlemesi sonucunda kamuya terk edilen/bağışlanan/DOP’tan (ifraz/terk/imar uygulaması) oluşan ve tescil edilmeyen tüm alanların, tescile konu olması halinde; kapanan yollar hariç olmak üzere bu alanlar Hazine adına ihdas edilerek imar planındaki kullanım vasfıyla tescil edilir. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 29, Fıkra 3).
Teknik Açıklama: Mevzuatın güncel hükümlerine göre, imar uygulaması neticesinde ortaya çıkan ve tescile konu edilmesi gereken yollar dışındaki tüm alanlar (dereler, boşluklar vb.) doğrudan Hazine adına ihdas edilerek kaydedilmelidir. Taşınmazın cinsi, imar planındaki kullanım fonksiyonuna göre belirlenir ve tescil işlemi Hazine lehine sonuçlandırılır.
Dayanak Hükmü: Proje uygulama alanı içerisinde dere yatağı olması halinde Uygulayıcı İdarenin kararı/yazısına göre Hazine adına tescili yapılır. Bu durumda dere yatağında bir davanın olup olmadığını belirleme görevi ilgili kurumdadır, 2013/11 nolu genelge esasları uygulanmaz. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 34, Fıkra 7).
Teknik Açıklama: Toplulaştırma veya imar uygulaması gibi özel proje sahalarında kalan dere yataklarının tescili için, kamu kurumlarına ait yerlerin idari yoldan tescilini düzenleyen 2013/11 sayılı Genelge prosedürleri işletilmez. Bu alanlar, doğrudan proje uygulayıcısı idarenin kararı ve teknik dosyasına istinaden ihdasen tescil edilebilir.
Dayanak Hükmü: Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı olan yerlerde ise... bu yerlerin tescili sırasında, bu genelge uyarınca ilgili kurumlardan ayrıca görüş istenilmeksizin (Orman İdaresi hariç)... tesciline engel bir durum olup olmadığının sorulması... ve Hazine adına tescil işleminin talep edilmesi gerekmektedir. (2013/11 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Yerlerin İdari Yoldan Tescili Genelgesi,).
Teknik Açıklama: İmar planı olan bölgelerde dahi, tescil harici bir alanın ihdası aşamasında Orman İdaresi'nin görüşü mevzuat tarafından "istisna" olarak kabul edilmiş ve zorunlu tutulmuştur. Taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığına dair bu olumlu görüşün teknik dosyada yer alması veya encümen kararında bu hususun Orman İdaresi'nce doğrulandığının açıkça belirtilmesi, tescilin fenni sıhhati için elzemdir.
Sonuç:
Sunulan teknik belgeler arasında DSİ uygunluk görüşü ve Belediye Encümen Kararı bulunması işlemin temelini oluştursa da; tescil harici olan bu alanın orman tahdidi dışında kaldığına dair Orman İdaresi'nden uygunluk görüşü alınmadığı sürece bu işlem karşılanamaz. Kontrol mühendisi olarak, orman idaresi görüşünün eksikliği nedeniyle dosyayı iade etmeniz, bu görüşün temini veya encümen kararına işlenmesi halinde ise taşınmazın imar planındaki vasfıyla Hazine adına ihdasen tescilini gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Örnek Encümen Kararı
T.C. (...) BELEDİYE BAŞKANLIĞI Belediye Encümen Kararı
Karar Tarihi: .../.../20... Karar No: ...
ÖZÜ: (...) Mahallesi, (...) pafta, tescil harici dereden ihdas ve tescil işlemi.
KARAR: Belediyemiz sınırları içerisinde, yürürlükte bulunan uygulama imar planı sınırları dahilinde kalan ve yapı adası içerisinde yer alan tescil harici dere yatağı metrukatının, imar planındaki kullanım amacına uygun olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15, 16, 17 ve 19. maddeleri uyarınca Hazine adına ihdas edilmesine ve tesciline karar verilmiştir.
Söz konusu işleme esas olmak üzere; Devlet Su İşleri (DSİ) (...) Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile alanın aktif dere yatağı vasfında olmadığı; Orman Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı görüşü ile taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığı tespit ve teyit edilmiştir.
Hazırlanan tescil bildirimi ve ekli haritasının 3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca onaylanmasına, tescil işlemlerinin ikmali için dosyanın ilgili Kadastro ve Tapu Müdürlüklerine sevki oy birliği ile kararlaştırılmıştır.
(İmzalar: Belediye Başkanı ve Encümen Üyeleri) (Belediye Mühürü/Tasdik)
Soru: Örnek encümen kararında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16, 17 ve 19. maddelerinin dayanak alınmasının teknik gerekçeleri nelerdir?
Dayanak Hükmü: İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır; ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 15).
Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı... bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 16).
Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları... satmaya veya değiştirmeye yetkilidir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 17).
İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 19).
Teknik Açıklama: 3194 sayılı Kanun'un 15. maddesi, imar planı bulunan alanlarda yapılacak ayırma (ifraz) ve birleştirme (tevhit) işlemlerinin fenni çerçevesini ve planla uyum zorunluluğunu belirlemektedir. 16. madde, bu teknik işlemlerin tescile konu edilebilmesi için gerekli olan idari onay mekanizmasını (belediye encümeni kararı) tesis eden yetki maddesidir. 17. madde, imar uygulamaları (plan tatbiki) sırasında tescil harici alanlardan veya kapalı yerlerden yeni parseller oluşturulması (ihdas) işlemine yönelik mülkiyet tesis yetkisini tanımlar. 19. madde ise hazırlanan tescile konu harita ve planların (parselasyon planı/ihdas haritası vb.) onaylanarak kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi sürecindeki nihai karar organını ve ilan sürecini belirler.
Sonuç: İmar uygulaması kapsamında bir tescil harici alanın (dere/yol vb.) ihdas edilerek tescili işlemi; teknik bir ayırma/birleştirme süreci (Madde 15), bu sürecin idari onayı (Madde 16), tescilsiz alanın ihdası için mülkiyet yetkisi (Madde 17) ve tüm dosyanın kesinleşerek tescile gönderilmesi (Madde 19) aşamalarından oluştuğu için bu dört madde bir bütün olarak kararda hukuki ve teknik dayanak teşkil etmektedir.
Soru:
İmar planı bulunan bir sahada, Devlet Su İşleri (DSİ) uygunluk görüşü ve belediye/il encümeni kararı ibraz edilerek, tescil harici dere yatağından müstakil bir taşınmazın ihdas edilmesi ve Hazine adına tescili talebi kadastro mevzuatı uyarınca karşılanabilir mi?
Dayanak Hükmü: İmar uygulaması işlemlerinde yol ve/veya dereden ihdas varsa ilgili idare tarafından ilgili kurumun görüşü alınarak encümen kararında açıkça belirtilir. Parselasyon planlarının yapımında yoldan veya dereden ihdas işlemleri gerekmesi halinde bunların kontrol ve tescili parselasyon planlarıyla birlikte yapılır. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 25, Fıkra 6).
Teknik Açıklama: İmar planı sınırları içerisinde kalan dere yatakları, planın getirdiği kullanım amacına (yol, yeşil alan, konut vb.) tabi olur ve kadastral dere vasfını yitirmiş tescil harici alan olarak değerlendirilmelidir. Bu alanların ihdası için ilgili idarenin encümen kararı alması ve DSİ'den derenin artık aktif akış yatağı olmadığına dair teknik uygunluk görüşü alması şarttır. İmar uygulaması kapsamında yürütülen bu işlemlerde, tescilsiz alanın plana uygun olarak ihdas edilebileceği fenni raporlarla desteklenmelidir.
Dayanak Hükmü: Arazi ve arsa düzenlemesi sonucunda kamuya terk edilen/bağışlanan/DOP’tan (ifraz/terk/imar uygulaması) oluşan ve tescil edilmeyen tüm alanların, tescile konu olması halinde; kapanan yollar hariç olmak üzere bu alanlar Hazine adına ihdas edilerek imar planındaki kullanım vasfıyla tescil edilir. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 29, Fıkra 3).
Teknik Açıklama: Mevzuatın güncel hükümlerine göre, imar uygulaması neticesinde ortaya çıkan ve tescile konu edilmesi gereken yollar dışındaki tüm alanlar (dereler, boşluklar vb.) doğrudan Hazine adına ihdas edilerek kaydedilmelidir. Taşınmazın cinsi, imar planındaki kullanım fonksiyonuna göre belirlenir ve tescil işlemi Hazine lehine sonuçlandırılır.
Dayanak Hükmü: Proje uygulama alanı içerisinde dere yatağı olması halinde Uygulayıcı İdarenin kararı/yazısına göre Hazine adına tescili yapılır. Bu durumda dere yatağında bir davanın olup olmadığını belirleme görevi ilgili kurumdadır, 2013/11 nolu genelge esasları uygulanmaz. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 34, Fıkra 7).
Teknik Açıklama: Toplulaştırma veya imar uygulaması gibi özel proje sahalarında kalan dere yataklarının tescili için, kamu kurumlarına ait yerlerin idari yoldan tescilini düzenleyen 2013/11 sayılı Genelge prosedürleri işletilmez. Bu alanlar, doğrudan proje uygulayıcısı idarenin kararı ve teknik dosyasına istinaden ihdasen tescil edilebilir.
Dayanak Hükmü: Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı olan yerlerde ise... bu yerlerin tescili sırasında, bu genelge uyarınca ilgili kurumlardan ayrıca görüş istenilmeksizin (Orman İdaresi hariç)... tesciline engel bir durum olup olmadığının sorulması... ve Hazine adına tescil işleminin talep edilmesi gerekmektedir. (2013/11 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Yerlerin İdari Yoldan Tescili Genelgesi,).
Teknik Açıklama: İmar planı olan bölgelerde dahi, tescil harici bir alanın ihdası aşamasında Orman İdaresi'nin görüşü mevzuat tarafından "istisna" olarak kabul edilmiş ve zorunlu tutulmuştur. Taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığına dair bu olumlu görüşün teknik dosyada yer alması veya encümen kararında bu hususun Orman İdaresi'nce doğrulandığının açıkça belirtilmesi, tescilin fenni sıhhati için elzemdir.
Sonuç:
Sunulan teknik belgeler arasında DSİ uygunluk görüşü ve Belediye Encümen Kararı bulunması işlemin temelini oluştursa da; tescil harici olan bu alanın orman tahdidi dışında kaldığına dair Orman İdaresi'nden uygunluk görüşü alınmadığı sürece bu işlem karşılanamaz. Kontrol mühendisi olarak, orman idaresi görüşünün eksikliği nedeniyle dosyayı iade etmeniz, bu görüşün temini veya encümen kararına işlenmesi halinde ise taşınmazın imar planındaki vasfıyla Hazine adına ihdasen tescilini gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Örnek Encümen Kararı
T.C. (...) BELEDİYE BAŞKANLIĞI Belediye Encümen Kararı
Karar Tarihi: .../.../20... Karar No: ...
ÖZÜ: (...) Mahallesi, (...) pafta, tescil harici dereden ihdas ve tescil işlemi.
KARAR: Belediyemiz sınırları içerisinde, yürürlükte bulunan uygulama imar planı sınırları dahilinde kalan ve yapı adası içerisinde yer alan tescil harici dere yatağı metrukatının, imar planındaki kullanım amacına uygun olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15, 16, 17 ve 19. maddeleri uyarınca Hazine adına ihdas edilmesine ve tesciline karar verilmiştir.
Söz konusu işleme esas olmak üzere; Devlet Su İşleri (DSİ) (...) Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile alanın aktif dere yatağı vasfında olmadığı; Orman Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı görüşü ile taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığı tespit ve teyit edilmiştir.
Hazırlanan tescil bildirimi ve ekli haritasının 3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca onaylanmasına, tescil işlemlerinin ikmali için dosyanın ilgili Kadastro ve Tapu Müdürlüklerine sevki oy birliği ile kararlaştırılmıştır.
(İmzalar: Belediye Başkanı ve Encümen Üyeleri) (Belediye Mühürü/Tasdik)
Soru: Örnek encümen kararında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16, 17 ve 19. maddelerinin dayanak alınmasının teknik gerekçeleri nelerdir?
Dayanak Hükmü: İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır; ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 15).
Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı... bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 16).
Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları... satmaya veya değiştirmeye yetkilidir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 17).
İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 19).
Teknik Açıklama: 3194 sayılı Kanun'un 15. maddesi, imar planı bulunan alanlarda yapılacak ayırma (ifraz) ve birleştirme (tevhit) işlemlerinin fenni çerçevesini ve planla uyum zorunluluğunu belirlemektedir. 16. madde, bu teknik işlemlerin tescile konu edilebilmesi için gerekli olan idari onay mekanizmasını (belediye encümeni kararı) tesis eden yetki maddesidir. 17. madde, imar uygulamaları (plan tatbiki) sırasında tescil harici alanlardan veya kapalı yerlerden yeni parseller oluşturulması (ihdas) işlemine yönelik mülkiyet tesis yetkisini tanımlar. 19. madde ise hazırlanan tescile konu harita ve planların (parselasyon planı/ihdas haritası vb.) onaylanarak kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi sürecindeki nihai karar organını ve ilan sürecini belirler.
Sonuç: İmar uygulaması kapsamında bir tescil harici alanın (dere/yol vb.) ihdas edilerek tescili işlemi; teknik bir ayırma/birleştirme süreci (Madde 15), bu sürecin idari onayı (Madde 16), tescilsiz alanın ihdası için mülkiyet yetkisi (Madde 17) ve tüm dosyanın kesinleşerek tescile gönderilmesi (Madde 19) aşamalarından oluştuğu için bu dört madde bir bütün olarak kararda hukuki ve teknik dayanak teşkil etmektedir.
Onaylanan Yanıt
Sorunuza ek belge içeriğini buraya bırakalım önce:
Soru:
İmar planı bulunan bir sahada, Devlet Su İşleri (DSİ) uygunluk görüşü ve belediye/il encümeni kararı ibraz edilerek, tescil harici dere yatağından müstakil bir taşınmazın ihdas edilmesi ve Hazine adına tescili talebi kadastro mevzuatı uyarınca karşılanabilir mi?
Dayanak Hükmü: İmar uygulaması işlemlerinde yol ve/veya dereden ihdas varsa ilgili idare tarafından ilgili kurumun görüşü alınarak encümen kararında açıkça belirtilir. Parselasyon planlarının yapımında yoldan veya dereden ihdas işlemleri gerekmesi halinde bunların kontrol ve tescili parselasyon planlarıyla birlikte yapılır. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 25, Fıkra 6).
Teknik Açıklama: İmar planı sınırları içerisinde kalan dere yatakları, planın getirdiği kullanım amacına (yol, yeşil alan, konut vb.) tabi olur ve kadastral dere vasfını yitirmiş tescil harici alan olarak değerlendirilmelidir. Bu alanların ihdası için ilgili idarenin encümen kararı alması ve DSİ'den derenin artık aktif akış yatağı olmadığına dair teknik uygunluk görüşü alması şarttır. İmar uygulaması kapsamında yürütülen bu işlemlerde, tescilsiz alanın plana uygun olarak ihdas edilebileceği fenni raporlarla desteklenmelidir.
Dayanak Hükmü: Arazi ve arsa düzenlemesi sonucunda kamuya terk edilen/bağışlanan/DOP’tan (ifraz/terk/imar uygulaması) oluşan ve tescil edilmeyen tüm alanların, tescile konu olması halinde; kapanan yollar hariç olmak üzere bu alanlar Hazine adına ihdas edilerek imar planındaki kullanım vasfıyla tescil edilir. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 29, Fıkra 3).
Teknik Açıklama: Mevzuatın güncel hükümlerine göre, imar uygulaması neticesinde ortaya çıkan ve tescile konu edilmesi gereken yollar dışındaki tüm alanlar (dereler, boşluklar vb.) doğrudan Hazine adına ihdas edilerek kaydedilmelidir. Taşınmazın cinsi, imar planındaki kullanım fonksiyonuna göre belirlenir ve tescil işlemi Hazine lehine sonuçlandırılır.
Dayanak Hükmü: Proje uygulama alanı içerisinde dere yatağı olması halinde Uygulayıcı İdarenin kararı/yazısına göre Hazine adına tescili yapılır. Bu durumda dere yatağında bir davanın olup olmadığını belirleme görevi ilgili kurumdadır, 2013/11 nolu genelge esasları uygulanmaz. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 34, Fıkra 7).
Teknik Açıklama: Toplulaştırma veya imar uygulaması gibi özel proje sahalarında kalan dere yataklarının tescili için, kamu kurumlarına ait yerlerin idari yoldan tescilini düzenleyen 2013/11 sayılı Genelge prosedürleri işletilmez. Bu alanlar, doğrudan proje uygulayıcısı idarenin kararı ve teknik dosyasına istinaden ihdasen tescil edilebilir.
Dayanak Hükmü: Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı olan yerlerde ise... bu yerlerin tescili sırasında, bu genelge uyarınca ilgili kurumlardan ayrıca görüş istenilmeksizin (Orman İdaresi hariç)... tesciline engel bir durum olup olmadığının sorulması... ve Hazine adına tescil işleminin talep edilmesi gerekmektedir. (2013/11 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Yerlerin İdari Yoldan Tescili Genelgesi,).
Teknik Açıklama: İmar planı olan bölgelerde dahi, tescil harici bir alanın ihdası aşamasında Orman İdaresi'nin görüşü mevzuat tarafından "istisna" olarak kabul edilmiş ve zorunlu tutulmuştur. Taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığına dair bu olumlu görüşün teknik dosyada yer alması veya encümen kararında bu hususun Orman İdaresi'nce doğrulandığının açıkça belirtilmesi, tescilin fenni sıhhati için elzemdir.
Sonuç:
Sunulan teknik belgeler arasında DSİ uygunluk görüşü ve Belediye Encümen Kararı bulunması işlemin temelini oluştursa da; tescil harici olan bu alanın orman tahdidi dışında kaldığına dair Orman İdaresi'nden uygunluk görüşü alınmadığı sürece bu işlem karşılanamaz. Kontrol mühendisi olarak, orman idaresi görüşünün eksikliği nedeniyle dosyayı iade etmeniz, bu görüşün temini veya encümen kararına işlenmesi halinde ise taşınmazın imar planındaki vasfıyla Hazine adına ihdasen tescilini gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Örnek Encümen Kararı
T.C. (...) BELEDİYE BAŞKANLIĞI Belediye Encümen Kararı
Karar Tarihi: .../.../20... Karar No: ...
ÖZÜ: (...) Mahallesi, (...) pafta, tescil harici dereden ihdas ve tescil işlemi.
KARAR: Belediyemiz sınırları içerisinde, yürürlükte bulunan uygulama imar planı sınırları dahilinde kalan ve yapı adası içerisinde yer alan tescil harici dere yatağı metrukatının, imar planındaki kullanım amacına uygun olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15, 16, 17 ve 19. maddeleri uyarınca Hazine adına ihdas edilmesine ve tesciline karar verilmiştir.
Söz konusu işleme esas olmak üzere; Devlet Su İşleri (DSİ) (...) Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile alanın aktif dere yatağı vasfında olmadığı; Orman Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı görüşü ile taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığı tespit ve teyit edilmiştir.
Hazırlanan tescil bildirimi ve ekli haritasının 3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca onaylanmasına, tescil işlemlerinin ikmali için dosyanın ilgili Kadastro ve Tapu Müdürlüklerine sevki oy birliği ile kararlaştırılmıştır.
(İmzalar: Belediye Başkanı ve Encümen Üyeleri) (Belediye Mühürü/Tasdik)
Soru: Örnek encümen kararında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16, 17 ve 19. maddelerinin dayanak alınmasının teknik gerekçeleri nelerdir?
Dayanak Hükmü: İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır; ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 15).
Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı... bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 16).
Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları... satmaya veya değiştirmeye yetkilidir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 17).
İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 19).
Teknik Açıklama: 3194 sayılı Kanun'un 15. maddesi, imar planı bulunan alanlarda yapılacak ayırma (ifraz) ve birleştirme (tevhit) işlemlerinin fenni çerçevesini ve planla uyum zorunluluğunu belirlemektedir. 16. madde, bu teknik işlemlerin tescile konu edilebilmesi için gerekli olan idari onay mekanizmasını (belediye encümeni kararı) tesis eden yetki maddesidir. 17. madde, imar uygulamaları (plan tatbiki) sırasında tescil harici alanlardan veya kapalı yerlerden yeni parseller oluşturulması (ihdas) işlemine yönelik mülkiyet tesis yetkisini tanımlar. 19. madde ise hazırlanan tescile konu harita ve planların (parselasyon planı/ihdas haritası vb.) onaylanarak kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi sürecindeki nihai karar organını ve ilan sürecini belirler.
Sonuç: İmar uygulaması kapsamında bir tescil harici alanın (dere/yol vb.) ihdas edilerek tescili işlemi; teknik bir ayırma/birleştirme süreci (Madde 15), bu sürecin idari onayı (Madde 16), tescilsiz alanın ihdası için mülkiyet yetkisi (Madde 17) ve tüm dosyanın kesinleşerek tescile gönderilmesi (Madde 19) aşamalarından oluştuğu için bu dört madde bir bütün olarak kararda hukuki ve teknik dayanak teşkil etmektedir.
Soru:
İmar planı bulunan bir sahada, Devlet Su İşleri (DSİ) uygunluk görüşü ve belediye/il encümeni kararı ibraz edilerek, tescil harici dere yatağından müstakil bir taşınmazın ihdas edilmesi ve Hazine adına tescili talebi kadastro mevzuatı uyarınca karşılanabilir mi?
Dayanak Hükmü: İmar uygulaması işlemlerinde yol ve/veya dereden ihdas varsa ilgili idare tarafından ilgili kurumun görüşü alınarak encümen kararında açıkça belirtilir. Parselasyon planlarının yapımında yoldan veya dereden ihdas işlemleri gerekmesi halinde bunların kontrol ve tescili parselasyon planlarıyla birlikte yapılır. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 25, Fıkra 6).
Teknik Açıklama: İmar planı sınırları içerisinde kalan dere yatakları, planın getirdiği kullanım amacına (yol, yeşil alan, konut vb.) tabi olur ve kadastral dere vasfını yitirmiş tescil harici alan olarak değerlendirilmelidir. Bu alanların ihdası için ilgili idarenin encümen kararı alması ve DSİ'den derenin artık aktif akış yatağı olmadığına dair teknik uygunluk görüşü alması şarttır. İmar uygulaması kapsamında yürütülen bu işlemlerde, tescilsiz alanın plana uygun olarak ihdas edilebileceği fenni raporlarla desteklenmelidir.
Dayanak Hükmü: Arazi ve arsa düzenlemesi sonucunda kamuya terk edilen/bağışlanan/DOP’tan (ifraz/terk/imar uygulaması) oluşan ve tescil edilmeyen tüm alanların, tescile konu olması halinde; kapanan yollar hariç olmak üzere bu alanlar Hazine adına ihdas edilerek imar planındaki kullanım vasfıyla tescil edilir. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 29, Fıkra 3).
Teknik Açıklama: Mevzuatın güncel hükümlerine göre, imar uygulaması neticesinde ortaya çıkan ve tescile konu edilmesi gereken yollar dışındaki tüm alanlar (dereler, boşluklar vb.) doğrudan Hazine adına ihdas edilerek kaydedilmelidir. Taşınmazın cinsi, imar planındaki kullanım fonksiyonuna göre belirlenir ve tescil işlemi Hazine lehine sonuçlandırılır.
Dayanak Hükmü: Proje uygulama alanı içerisinde dere yatağı olması halinde Uygulayıcı İdarenin kararı/yazısına göre Hazine adına tescili yapılır. Bu durumda dere yatağında bir davanın olup olmadığını belirleme görevi ilgili kurumdadır, 2013/11 nolu genelge esasları uygulanmaz. (2025/4 Sayılı Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi, Madde 34, Fıkra 7).
Teknik Açıklama: Toplulaştırma veya imar uygulaması gibi özel proje sahalarında kalan dere yataklarının tescili için, kamu kurumlarına ait yerlerin idari yoldan tescilini düzenleyen 2013/11 sayılı Genelge prosedürleri işletilmez. Bu alanlar, doğrudan proje uygulayıcısı idarenin kararı ve teknik dosyasına istinaden ihdasen tescil edilebilir.
Dayanak Hükmü: Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı olan yerlerde ise... bu yerlerin tescili sırasında, bu genelge uyarınca ilgili kurumlardan ayrıca görüş istenilmeksizin (Orman İdaresi hariç)... tesciline engel bir durum olup olmadığının sorulması... ve Hazine adına tescil işleminin talep edilmesi gerekmektedir. (2013/11 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Yerlerin İdari Yoldan Tescili Genelgesi,).
Teknik Açıklama: İmar planı olan bölgelerde dahi, tescil harici bir alanın ihdası aşamasında Orman İdaresi'nin görüşü mevzuat tarafından "istisna" olarak kabul edilmiş ve zorunlu tutulmuştur. Taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığına dair bu olumlu görüşün teknik dosyada yer alması veya encümen kararında bu hususun Orman İdaresi'nce doğrulandığının açıkça belirtilmesi, tescilin fenni sıhhati için elzemdir.
Sonuç:
Sunulan teknik belgeler arasında DSİ uygunluk görüşü ve Belediye Encümen Kararı bulunması işlemin temelini oluştursa da; tescil harici olan bu alanın orman tahdidi dışında kaldığına dair Orman İdaresi'nden uygunluk görüşü alınmadığı sürece bu işlem karşılanamaz. Kontrol mühendisi olarak, orman idaresi görüşünün eksikliği nedeniyle dosyayı iade etmeniz, bu görüşün temini veya encümen kararına işlenmesi halinde ise taşınmazın imar planındaki vasfıyla Hazine adına ihdasen tescilini gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Örnek Encümen Kararı
T.C. (...) BELEDİYE BAŞKANLIĞI Belediye Encümen Kararı
Karar Tarihi: .../.../20... Karar No: ...
ÖZÜ: (...) Mahallesi, (...) pafta, tescil harici dereden ihdas ve tescil işlemi.
KARAR: Belediyemiz sınırları içerisinde, yürürlükte bulunan uygulama imar planı sınırları dahilinde kalan ve yapı adası içerisinde yer alan tescil harici dere yatağı metrukatının, imar planındaki kullanım amacına uygun olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15, 16, 17 ve 19. maddeleri uyarınca Hazine adına ihdas edilmesine ve tesciline karar verilmiştir.
Söz konusu işleme esas olmak üzere; Devlet Su İşleri (DSİ) (...) Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile alanın aktif dere yatağı vasfında olmadığı; Orman Bölge Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı görüşü ile taşınmazın orman tahdidi dışında kaldığı tespit ve teyit edilmiştir.
Hazırlanan tescil bildirimi ve ekli haritasının 3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca onaylanmasına, tescil işlemlerinin ikmali için dosyanın ilgili Kadastro ve Tapu Müdürlüklerine sevki oy birliği ile kararlaştırılmıştır.
(İmzalar: Belediye Başkanı ve Encümen Üyeleri) (Belediye Mühürü/Tasdik)
Soru: Örnek encümen kararında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16, 17 ve 19. maddelerinin dayanak alınmasının teknik gerekçeleri nelerdir?
Dayanak Hükmü: İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır; ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 15).
Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı... bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 16).
Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları... satmaya veya değiştirmeye yetkilidir. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 17).
İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. (3194 sayılı İmar Kanunu, Madde 19).
Teknik Açıklama: 3194 sayılı Kanun'un 15. maddesi, imar planı bulunan alanlarda yapılacak ayırma (ifraz) ve birleştirme (tevhit) işlemlerinin fenni çerçevesini ve planla uyum zorunluluğunu belirlemektedir. 16. madde, bu teknik işlemlerin tescile konu edilebilmesi için gerekli olan idari onay mekanizmasını (belediye encümeni kararı) tesis eden yetki maddesidir. 17. madde, imar uygulamaları (plan tatbiki) sırasında tescil harici alanlardan veya kapalı yerlerden yeni parseller oluşturulması (ihdas) işlemine yönelik mülkiyet tesis yetkisini tanımlar. 19. madde ise hazırlanan tescile konu harita ve planların (parselasyon planı/ihdas haritası vb.) onaylanarak kesinleşmesi ve yürürlüğe girmesi sürecindeki nihai karar organını ve ilan sürecini belirler.
Sonuç: İmar uygulaması kapsamında bir tescil harici alanın (dere/yol vb.) ihdas edilerek tescili işlemi; teknik bir ayırma/birleştirme süreci (Madde 15), bu sürecin idari onayı (Madde 16), tescilsiz alanın ihdası için mülkiyet yetkisi (Madde 17) ve tüm dosyanın kesinleşerek tescile gönderilmesi (Madde 19) aşamalarından oluştuğu için bu dört madde bir bütün olarak kararda hukuki ve teknik dayanak teşkil etmektedir.
Açıklamalar gayet yerinde olmuş, ilave olarak bu derelerin ihdas edilmesindeki temel dayanaklardan birisi de,
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yeni Arazi Oluşması başlıklı 708. Maddesi;
“Birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatağında ya da seviyesinde değişme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi Devlete ait olur.
Devlet, bu araziyi kamusal bir sakınca bulunmadığı takdirde öncelikle arazisi kayba uğrayana veya bitişik arazi malikine devredebilir.
Toprak parçalarının kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malik, bunları, durumu öğrendiği tarihten başlayarak bir ve her hâlde oluşumun gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl içinde geri alabilir.”
Hükmüdür.
Doldurma ve kurutma suretiyle elde edilen arazilerin Tapu Siciline tescilinde dayanak yine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 999. Maddesidir.
“Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz.”
Aksiyle kanıt ilkesi gereği Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olduğunda ise kütüğe kaydı gerekir. Derelerin özelinde bu tescilin Hazine adına olması gerekir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Yeni Arazi Oluşması başlıklı 708. Maddesi;
“Birikme, dolma, toprak kayması veya kamuya ait suların yatağında ya da seviyesinde değişme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden oluşan yararlanmaya elverişli arazi Devlete ait olur.
Devlet, bu araziyi kamusal bir sakınca bulunmadığı takdirde öncelikle arazisi kayba uğrayana veya bitişik arazi malikine devredebilir.
Toprak parçalarının kendi arazisinden koptuğunu ispat eden malik, bunları, durumu öğrendiği tarihten başlayarak bir ve her hâlde oluşumun gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıl içinde geri alabilir.”
Hükmüdür.
Doldurma ve kurutma suretiyle elde edilen arazilerin Tapu Siciline tescilinde dayanak yine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 999. Maddesidir.
“Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz.”
Aksiyle kanıt ilkesi gereği Özel mülkiyete tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olduğunda ise kütüğe kaydı gerekir. Derelerin özelinde bu tescilin Hazine adına olması gerekir.
- Sayfa :
- 1
Henüz bu gönderiye yanıt verilmedi.
Bu gönderiye ilk yanıt verenlerden biri olun!
Bu gönderiye ilk yanıt verenlerden biri olun!