AAD Yönetmeliğinin 14. madde (2). fıkrası aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

"( 2 ) (Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli ve E.:2020/5904; K.:2024/2887 sayılı kararı ile iptal ibare ;Yeniden Düzenleme :RG-11/9/2025-33014) Düzenleme ortaklık payına konu alanlar;
a) (Değişik ibare :RG-11/9/2025-33014) Bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan.
b) (Yeniden Düzenleme :RG-11/9/2025-33014) İbadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamu tarafından hizmet verilecek kreş ve gündüz bakım evleri.*
c) Pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları.
ç) Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları.
d) Otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı (Değişik ibare :RG-11/9/2025-33014) yol, su yolu.
e ) (Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli ve E.:2020/5904; K.:2024/2887 sayılı kararı ile iptal ibare ;Yeniden Düzenleme :RG-11/9/2025-33014) Bölgenin geneline hizmet veren spor alanları.
f) Belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı.
g ) (Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli ve E.:2020/5904; K.:2024/2887 sayılı kararı ile iptal ibare ;Yeniden Düzenleme :RG-11/9/2025-33014) Kamu hizmeti için planlanan teknik altyapı ve trafo alanları.
ğ) Rekreasyon alanı, mesire alanları ve özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan.
h) Resmî kurum alanı.
ı ) (Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli ve E.:2020/5904; K.:2024/2887 sayılı kararı ile iptal ibare ;Yeniden Düzenleme :RG-11/9/2025-33014) Uygulama imar planı kararlarıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları.
i) Mezarlık, otogar alanı."

Danıştay Altıncı Dairesinin 13/5/2024 tarihli ve E.:2020/5904; K.:2024/2887 sayılı kararı ile iptal edilen ibarelerin temel iptal gerekçeleri arasında bir öncelik sırasının bulunmaması gerektiği görüşü bulunmaktadır. Bu karar sonrasında ise 11.09.2025 tarihinde maddede yeniden düzenleme yapılarak bir öncelik sırası tanımı yapılmamış, DOP'nın kapsamı belirtilmiştir.

Bu alanların mülkiyet tespitleri ise aynı yönetmeliğin 17. maddesi (4). fıkrasında;

"(4) (Değişik:RG-11/9/2025-33014) DOP ’tan elde edilen alanlardan Belediyelerin hizmet verdiği; belediye hizmet alanı, semt spor alanı, pazar yeri, şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları, tescile konu otoparklar, ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı, mesire alanı, otogar, mezarlık alanı belediyesi adına , düzenleme ortaklık payına konu geriye kalan alanlar Hazine adına tescil edilir."

hükmü bulunmakta olup ;

a) DOP'dan terke konu alanları,
b) DOP'dan tescile konu alanları, (Hazine)
c) DOP'dan tescile konu alanları, (Belediye)
ç) DOP'dan tescile konu alanları, (Hazine)
d) DOP'dan terke konu alanları,
e) DOP'dan tescile konu alanları, (Hazine)
f) DOP'dan tescile konu alanları, (Belediye hizmet alanı-Belediye) (sosyal ve kültürel tesis alanı-belediyenin hizmet vermesi halinde Belediye, değilse Hazine)
g) DOP'dan tescile konu alanları, (Hazine)
ğ) DOP'dan tescile konu alanları, (Belediye)
h) DOP'dan tescile konu alanları, (Hazine)
ı) DOP'dan tescile konu alanları, (belediyenin hizmet vermesi halinde Belediye, değilse Hazine)
i) DOP'dan tescile konu alanları, (Belediye)

olması gerektiği değerlendirilmiştir.

(f) bendinde yer alan sosyal ve kültürel tesis alanı ile (ı) bendinde yer alan Uygulama imar planı kararlarıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları tanımları;

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği 5. maddesi (1). fıkrası (f), (j) bentlerinde,

"j) Sosyal tesis alanı: Sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri gibi fonksiyonlarda hizmet vermek üzere ayrılan kamu veya özel mülkiyetteki alanlardır."

"f) Kültürel tesis alanı: Toplumun kültürel faaliyetlerine yönelik hizmet vermek üzere kütüphane, halk eğitim merkezi, sergi salonu, sanat galerisi, müze, konser, konferans, kongre salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi fonksiyonların yer aldığı kamu veya özel mülkiyetteki (Ek ibare:RG-22/1/2026-33145) alanlar ile cemevi yapılarının bulunduğu alanlardır."

şeklinde tanımlanmış olup özel mülkiyete (Belediye) konu edilebileceği görülmektedir. Burada temel ayrımı özel mülkiyete konu edilebilmesi için belediyenin hizmet vermesi gerektiği koşulu olarak görebiliriz.

Umumi ve Kamu Hizmet Alanları ise yine AAD yönetmeliği 4. maddesi (1). fıkrası (p) bendinde,

"p) Umumi ve kamu hizmet alanları: Yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan, ibadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş alanları, pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, spor alanı, teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kent meydanı, kent parkı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı ve mesire alanları, resmî kurum alanı, idari tesis alanı, mezarlık alanı, bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları ile taşkın kontrol tesisidir."
olarak tanımlanmıştır.

Yine burada belediyenin hizmet verdiği, Uygulama imar planı kararlarıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları varsa bunlar Belediye adına, kalanı Hazine adına tescil edilebileceği değerlendirilmiştir.

NOT:

Yalnız AAD yönetmeliğinde dikkat edilmesi gereken ilginç bir hükümde mevcuttur;

AAD yönetmeliğinin 33. maddesi (5). fıkrası,

"(5) (Ek:RG-11/9/2025-33014) Arazi ve arsa düzenlemesi sonucunda kamuya terk edilen/bağışlanan/D O P ’tan oluşan tescil harici alanların tescile konu olması halinde; kapanan yollar hariç olmak üzere bu alanlar Hazine adına ihdas edilerek imar planındaki kullanım vasfıyla tescil edilir."

hükmündedir.

Bu madde ile aslında 14. maddenin (2). fıkrası (a) ve (d) bentlerinde belirtilen terke konu alanların tescile konu olması durumunda (plan tadilatı ile) Hazine adına ihdasen tescili (yollar hariç) öngörülmüş iken pratik uygulamada (a) ve (d) bentlerinin dışında kalan alanlarında tescil edilmeksizin terk edildiği uygulamaların da yapıldığı görülmektedir.

Bu durumda, uygulama yapılması esnasında belediyenin hizmet verdiği alanlar kapsamında kalıp belediyenin mülkiyetine verilmesi gereken alanların, ister aynı planın devamı isterse tadil plan gereği ihdasen tescile konu olmaları durumunda mülkiyetinin hazine olması gerektiği gibi bir sonuç doğmaktadır ki bu sonuç mevzuatta ikili bir mülkiyet tespiti kavramını önümüze koymaktadır. Hukuken kusurlu olduğunu değerlendirdiğim bir mevzuat metni önümüzde durmaktadır.

18. madde uygulaması ya da 15.-16. madde uygulaması ile DOP'dan tescile konu olması gerektiği halde terke konu edilmiş alanların da bu madde hükmü ile belediye adına yapılması gereken tescillerinin hazine adına yapılacağı sonucu kanımca hukuken kusurlu bir metindir.